BILANS PRAWDY: Czy Ministerstwo Finansów przygotowuje wprowadzenie podatku katastralnego od drugiego mieszkania?
FAŁSZ
Sprawdzana teza: "Rząd planuje wprowadzenie podatku katastralnego naliczanego procentowo od wartości rynkowej drugiego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego w Polsce."
Krótki bilans: Ministerstwo Finansów wielokrotnie i kategorycznie wykluczyło prowadzenie jakichkolwiek prac nad podatkiem katastralnym, a w wykazie prac legislacyjnych rządu nie ma żadnego projektu zmieniającego formułę opodatkowania nieruchomości.
Szczegółowa analiza faktów
W polskiej debacie publicznej oraz w mediach społecznościowych cyklicznie powraca narracja, zgodnie z którą rząd przygotowuje ukryty podatek katastralny, mający uderzyć w osoby posiadające więcej niż jedno mieszkanie. Według krążących doniesień danina miałaby wynosić od 1% do 2% rynkowej wartości nieruchomości rocznie i służyć ratowaniu finansów publicznych w ramach procedury nadmiernego deficytu. Twierdzenia te nie mają jednak żadnego oparcia w faktach ani w dokumentach rządowych.
Ministerstwo Finansów wielokrotnie publikowało oficjalne dementi w tej sprawie. Minister finansów Andrzej Domański oraz wiceministrowie resortu w oficjalnych odpowiedziach na interpelacje poselskie i petycje obywatelskie jednoznacznie podkreślili, że rząd nie prowadzi i nie planuje prowadzić żadnych prac legislacyjnych nad podatkiem katastralnym. Stanowisko to dotyczy zarówno podatku powszechnego, jak i wariantów sektorowych obejmujących drugie, trzecie czy kolejne lokale mieszkalne.
Obecny system fiskalny w Polsce opiera się na ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, gdzie podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa nieruchomości (w metrach kwadratowych), a nie jej wartość rynkowa. Wdrożenie podatku katastralnego napotkałoby ponadto potężne bariery strukturalne:
- Brak katastru fiskalnego: Polska nie dysponuje centralnym rejestrem wyceny rynkowej nieruchomości ani zautomatyzowanym modelem powszechnej taksacji nieruchomości (AUM).
- Wymogi kadrowe i kosztowe: Określenie wartości każdego z kilkunastu milionów lokali mieszkalnych w kraju wymagałoby wieloletnich procedur rzeczoznawczych i wielomiliardowych nakładów finansowych.
- Brak projektów w RCL: W oficjalnym Rządowym Procesie Legislacyjnym oraz w wykazie prac Rady Ministrów nie figuruje ani jedna regulacja zmierzająca do powiązania stawek podatkowych z wartością katastralną lokali.
Podsumowując, twierdzenia o pracach nad wdrożeniem podatku katastralnego od drugiego lub kolejnego lokalu są całkowicie bezpodstawne. Rozpowszechniane tezy mylą luźne postulaty ekonomicznych think tanków i partii pozakoalicyjnych z realnymi działaniami legislacyjnymi rządu.